Ege Nisan

.

ŞARTMAMELER

Test, Ayar ve Dengeleme (TAD) Teknik Şartnamesi

1. Kapsam:
1.1. Bu teknik şartname TAD işlemleriyle ilgili idari şartları ve kapsamını tanımlamaktadır.

2. Yapılacak İşin Tanımı:
2.1 Ekli keşif özetindeki ısıtma, havalandırma, iklimlendirme, sıhhi tesisat sistemlerinin, ekipmanların tasarım koşulları ve teknik tanımlamalara uygunluğunun ölçüm ve doğrulanmasının yapımı işidir. Anılan iş mekanik yüklenici firmanın kapsamında yapılacaktır.

3. Tanımlar ve Kısaltmalar:
3.1 NEBB - National Environmental Balancing Bureau(Amerikan Ulusal Çevre Dengeleme Bürosu)
3.2 ISO - The International Organization for Standardization (Uluslararası Standartlar Örgütü)
3.3 EN - European Standard (Avrupa Standardı)
3.4 EN 12599 - Havalandırma ve iklimlendirme sistemlerinin tesliminde takip edilecek ölçüm ve test yöntemlerini belirleyen Avrupa Standardı
3.5 EN ISO 7726 - mahallerdeki termal konfor ile ilgili fiziksel büyüklüklerin ölçüm cihazları, hesap ve analiz yöntemlerini belirleyen Avrupa ve uluslararası standart

4. TAD Firması Özellikleri:
4.1 TAD firması yeterlilikleri:
TAD firması, hava ve su sistemlerinin test edilmesi, ayarlanması ve dengelenmesi konusunda NEBB, ISO, EN, ASHRAE prosedür ve standartlarına uygun olarak çalışan, yeterince deneyime sahip, tercihen sertifikalı firma olmalıdır. Çalışmaların sertifikalı uzmanlar tarafından yönetildiği, yönlendirildiği ve sorumluluğun bu uzman tarafından alındığı açıkça belirlenmiş ve imza altına alınmış olmalıdır.


5. TAD Firmasının Hazırlaması Gereken Belgeler:
5.1 TAD iş programı
5.2 TAD yapım yöntemi; TAD işlemleri sırasında yapılan testlerin yapılacağı prosedür, norm ve standartların listesinin beyanı.
5.3 Enstrüman kalibrasyonu; Ölçüm cihazlarının kalibrasyonu NEBB’in prosedürlerindeki hassasiyet aralıklarında ve gerekli periyotlar içinde yapılmış olduğunu gösteren kalibrasyon belgelerinin temini ve teslimi.
5.4 Mekanik tesisat projelerinin TAD işlemlerine uygun olup olmadığının inceleme raporu.
5.5 TAD raporları; Bitmiş TAD raporlarının NEBB’in mevcut test etme, ayarlama ve dengeleme işlemleri için uygun standartlarına göre teslim edilmesi.

6. Tasarım Ekibi Sorumlulukları:
6.1 Şartnamelerinde ve keşif özetlerinde Test edilecek, ayarlanacak ve dengelenecek ekipman ve sistemleri, ölçülecek parametreleri ve kabul edilebilir toleransları belirtir. NEBB standartları ve prosedürleri, TAD’ ı yerine getirmek için sektördeki en iyi uygulamaları tanımlar.
6.2 TAD firmasının uygulama sürecinin erken dönemlerinde işe başlamasını sağlar.
6.3 Bina ve/veya HVAC kontrol sistemi firmasının TAD işi başlamadan önce kabul ve belgelendirme işlerini bitirmesi gerektiğini şartname de belirtir.
6.4 TAD işinin sağlıklı yapılabilmesi için basınç, sıcaklık test noktalarını diğer dengeleme ekipmanlarını projelerinde açıkça belirtir.

7. Mekanik Yüklenicinin TAD Firmasına Olan Sorumlulukları:
7.1 TAD işlemleri yapılacak olan yapının tamamlanmasının sağlanması, şöyle ki; kapılar camlar, kapı ekipmanları, tavan işlemleri, merdivenler, asansörler, ilgili şaftlar, çatı ve tüm sistemin tamamlanması ve tavan araları, döşeme altındaki sızdırmazlıkların sağlanması gerekmektedir. Bunlar ve diğer inşaat işlerinin bir tanesinin dahi eksik olması test ve ayarların hakkıyla yapılamamasına neden olacaktır.
7.2 Mekanik tesisat işlerinin tamamının bitirilmesinin sağlanması, buna tüm kanal sızdırmazlık testleri, hidrostatik testler dahildir fakat bu testlerle sınırlı değildir. Tesisat sistemlerinin yıkanması, pislik tutucularının temizlenmiş, havalarının alınmış ve ön kontrollerinin (NA, NK) yapılmış olması sağlanmalıdır. Klima santralları, aspiratörler ve diğer cihazlar temiz olmalı ve sistem ve parçalarının tam ve eksiksiz çalışıyor olmasını sağlamalıdır. Ek gereksinimler için NEBB’in TAD öncesi kontrol listesine bakılmalıdır.
7.3 Isıtma, havalandırma, iklimlendirme, sıhhi tesisat sistemlerine ait tüm elektrik güç sistemlerinin bağlı ve çalışır vaziyete getirilmesi, yapı ve iş güvenliğinin sağlandığından emin olunması.
7.4 Tüm ısıtma, soğutma ve devreye alma ekipman ve sistemlerine üretici firmaların yetkili servislerince devreye alınmasının sağlanması, ve ilgili servislerin devreye alma formlarının temini.
7.5 Binanın otomasyon sistem sağlayıcısının bina otomasyonunu devreye aldığını ve rapor edildiğinin TAD işlemlerinden önce kontrol edilmesi.
7.6 Bina otomasyon sistemlerini kuran firmanın, yazılım ve donanım olarak TAD firmasına yardımcı olmasını sağlaması.
7.7 Enerji ve mekanik elektrik müteahhitlerinden yeterli yardımcı elemanın temini.
7.8 Şantiyede bir tanıtım toplantısı yaparak TAD firmasını ve yaptığı işleri tanıtıp fonksiyon ve sorumlulukları açıkça belirlemek, belgelendirmek ve gerekli onayları önceden almak.
7.9 TAD firmasına uygulama ve iş bitim (as built) projeleri, şartnameleri varsa düzeltme belgelerini sağlamalıdır. Bunlara değişen siparişler ve sözleşmede yapılan değişiklikler, ilave ve çıkartmalar dahildir.
7.10 Ölçüm için bırakılan delik, kapak, prob vs. nin işaretlendiği projeler.
7.11 Sistem bileşenlerine ait malzeme onay formları temini.
7.12 İşaretleme ve etiketlemelerin yapıldığına dair teslim tutanağı temini.
7.13 Sistem bileşenlerinin yetkili servislerce devreye alındığını doğrulayan devreye alma formları temini.
7.14 Otomasyon sistemine ait cihaz listeleri, prensip şemaları, kontrol senaryosu ve set değerleri bilgilerinin temini.
7.15 Ölçüm işleri başlamadan önce kayış kasnak ayarlarının, gerekli yağlama işlemlerinin yapılması, batarya yüzeylerinin ve filtrelerin temizlenmesi, damperlerin, kontrol ve ayar vanalarının çalışır hale getirilmesi.

8. TAD firması sorumlulukları:
8.1 TAD işlerini güncel NEBB standartlarına göre uygulamalıdır.
8.2 HVAC sistemlerinin hava ve su debilerinin son ölçüm değerlerini doğru olarak yansıtan TAD raporunu yayınlamalıdır.
8.3 TAD çalışmaları gerektiğinde Commissioning çalışmalarını da desteklemeli ve yardımcı olmalıdır.

9. Kapsam; Isıtma, Havalandırma, İklimlendirme, Sıhhi Tesisat Sistemlerinde Yapılacak Ölçüm ve Doğrulama İşlemleri
Klima havalandırma sistemleri ve bileşenleri NEBB, ISO, EN, ASHRAE normları, yönergeleri ve eklerinde verilen bilgiler doğrultusunda tasarım koşullarına ve teknik tanımlamalara uygunluğunun tespiti ve raporlanması ile ilgili takip edilmesi gereken yöntemler:
9.1 Sistem ile ilgili tanımlama bilgilerinin tespiti ve kaydı,
9.2 Hava değişimi ve karışım havası miktarlarının ölçümü,
9.3 Klima santrallarına ait fan, pompa, filtre, damper ve ısı geri kazanım ünitelerinin termodinamik, mekanik ve elektrik performanslarının uygun olarak raporlanması,
9.4 Debi, sıcaklık, nem ölçümlerinin ilgili yönergelerine uygun olarak yapılması,
9.5 Tabii havalandırma ile ilgili hava giriş ve çıkış alanlarının, hız ve debilerin tespiti ve raporlanması,
9.6 Soğutma sistemi pompalarının, eşanjörlerinin mekanik ve elektrik performanslarının tespiti,

TAD RAPORU; yatırımcı bilgilerini, tasarım koşullarını, ölçüm sonuçlarını ve eksikliklerin kayıtlarını içermelidir.

10. TAD Yapım Yöntemi
10.1 TESPİT

a) Denge vanalarının, test ağızlarının, ölçme cihazlarının, akış-kontrol cihazlarının uygunluğunun doğrulanması ve debi ayar damperlerinin sözleşmedeki gereksinimlere uygun olduğunun tespit edilmesi. Denge cihazlarının verilen miktarda ve doğru bölgelerde olduğunun doğrulanması ve verimli bir biçimde dengeleme yapmak için ulaşılabilir ve uygun durumda olmasının saptanması.
b) Onaylanmış mekanik tesisat sistem ve ekipman dosyalarının incelenmesi,
c) Mekanik tesisat sistemi ve ekipman kurulumlarının incelenmesi ve monte edilmiş ayar cihazlarının (test ağızlarının, ölçme aleti girişlerinin, akış kontrol cihazlarının, denge vanalarının ve geçişlerinin, debi ayar damperleri) montajlarının doğrulanması. Ayrıca bulundukları montaj yerlerinin, sistem ve ekipmanlara ayar ve dengelenmesi için ulaşılabilir ve uygun durumda olduğunun saptanması,
d) Sistemde ayarlama ve dengeleme yapılamayacak yerlerin saptanması,
e) Sistemde TAD işlemi öncesi ve esnasında görülen eksikliklerin rapor edilmesi. Ölçülen değerlerin referans değerlerden farkının rapor edilmesi.

10.2 TEST ETME VE DENGELEME İÇİN GENEL PROSEDÜRLER
a) Tüm denge ve test prosedürlerinin her bir sistemde ayrı ayrı mevcut NEBB test etme ayarlama ve dengeleme standartları prosedürlerine göre uygulanması, ölçüm ve testlerin ilgili normlarına göre yapılması,
b) Ekipmanları ve dengeleme cihazlarının ayarlarını ( buna damper-kontrol pozisyonları, vana pozisyon göstergeleri, fan hızı kontrolleri ve buna benzer kontroller ve cihazlar dahildir) boyalı kalemle veya uygun bir kalemle son ayarlarını gösterecek şekilde işaretlenmesi,


10.3 MEVCUT SİSTEMLERİN TEST EDİLMESİ, AYARLANMASI VE DENGELENMESİ İLE İLGİLİ PROSEDÜRLER
Mevcut sistemlere TAD uygulanması ve sözleşme belgelerinde, NEBB ‘in mekanik tesisat sistemleri için test etme, ayarlama ve dengeleme prosedür standartlarının müsaade ettiği ölçüde olması.
10.4 KABUL ÖLÇÜTÜ
Sistemin mevcut standartlara göre dengelenmesi aşağıdaki şartlara göre öngörülmüştür;
a) Ölçme koşullarını değiştirecek başka bir etkenin olmadığı durumda; ölçülen hava ve hidrolik akış değerleri, tasarım değerlerine göre ± %10 sınırları (bu sınır müşteri ile anlaşılarak sözleşme aşamasında değiştirilebilir) içinde olması. Eksiklik ve sapmalar TAD raporuna not olarak düşülecektir.
b) Fan ile hava giriş veya çıkış menfezi arasında damperlerin tamamen açık olduğu en az bir yol olmalıdır. Buna ek olarak, bir sistemde branşman damperleri varsa; ayarlanmış her branşman damperin akış yönüne göre aşağısında tamamen açık en az bir yol olacaktır.
c) Ölçme koşullarını değiştirecek başka bir etkenin olmadığı durumda; ölçülen hava ve hidrolik akış değerleri, tasarım değerlerine göre ± %10 sınırları (bu sınır müşteri ile anlaşılarak sözleşme aşamasında değiştirilebilir) içinde olması. Eksiklik ve sapmalar TAD raporuna not olarak düşülecektir.
d) Pompadan sisteme giden tam açık dengeleme vanasının bulunduğu en az bir hat olmalıdır. Ayrıca bir sistem, branşman dengeleme vanaları içeriyorsa, her ayarlı branşman dengeleme vanasının akış yönünde en az bir açık yol olmalıdır.

10.5 RAPORLAMA

TAD çalışması esnasında çıkan eksiklik ve engellerin günlük, haftalık, aylık olarak İŞVERENE raporlanması. Son TAD ayarlarının yapılması öncesinde bu eksiklik ve engellerin giderilmesi.
10.5 FİNAL RAPORU
Final raporu NEBB’in mevcut standart prosedürleri ile uyumlu ve gereksinimlerini içeren bir biçimde olmalıdır.